MAHAL ANG BANAL AT BANAL ANG MAHAL: Reflection for Passion Sunday / Palm Sunday Year C - March 20, 2016 - JUBILEE YEAR OF MERCY

Pumasok na tayo sa mga Mahal na Araw! Ang mga araw na darating ay tatawagin nating "banal." Pagkatapos ng Linggo ng Palaspas ang magiging tawag natin sa mga araw na darating ay Lunes Santo, Martes Santo, Miyerkules Santo, Huwebes Santo, Biyernes Santo... Teka lang, kung banal ang tawag sa mga araw na ito ay bakit MAHAL at hindi BANAL ang turing natin? Dapat BANAL hindi ba? Kahit sa wikang ingles ang tawag natin ay Holy Week. Kailan ba naging MAHAL ang BANAL at BANAL ang MAHAL?  May kuwento na minsan daw ay may isang magnanakaw na pinasok ang bilihan ng mga alahas ng madaling araw.  Nagawa niyang makapasok ngunit sa halip na nakawin ang mga alahas ay pinagpalit-palit niya ang mga presyo nito.  Ang mga mamahaling alahas ay naging mura ang halaga at ang mga pekeng alahas naman ang naging mahal ang presyo.  Kinaumagahan ay bumalik ang magnanakaw at binili ang ang mga mamahaling alahas sa murang halaga... ang mahal naging mura... ang mura naging mahal!  Kung ating titingnan ay ganito rin ang nangyayari sa pagdiriwang natin ng Semana Santa, ang mga Mahal na araw ay nagiging "mumurahin".  Hindi na nabibigyang halaga.  Marahil ay mas mauunawaan natin ito kung titingnan natin kung bakit Mahal na Araw ang tawag natin sa Semana Santa sa halip na Mga Banal na Araw. Bagama't mas tama ang pagsasalin na "Banal", ay naangkop din naman, sa aking palagay, ang pagsasalin at paggamit natin sa salitang "Mahal" at sa aking pakiwari ay mas makahulugan pa nga ang ito. Kapag sinabi mong "mahal" maari mong ipakahulugang "something of great price or value" o "precious". Ang tunay na alahas ay MAHAL... PRECIOUS! Ang mga branded na t-shirt o sapatos ay gayundin... mamahalin! Para sa ating mga Kristiyano ay MAHAL ang mga araw na itong darating... sapagkat sa mga araw na ito ay pagninilayan natin ang pagtubos sa atin ni Jesus sa pagkakaalipin sa kasalanan sa pamamagitan ng kanyang paghihirap, kamatayan at muling pagkabuhay! "Of great value" sapagkat tinubos tayo ni Jesus sa halagang hindi maaaring tumbasan ng salapi... sa pamamagitan ng kanyang katawan at dugo! Ang "Mahal" din ay nangangahulugang  "close to our hearts, dear..." Naaangkop din ang pakahulugang ito sapagkat ang mga araw na ito ay nagpapakita sa atin ng walang hangang pag-ibig ng Diyos na nag-alay ng kanyang bugtong na Anak upang tayo ay maligtas at ito nga ang naglapit sa atin sa Kanya.  Nakakalungkot sapagkat maraming tao ngayon ang ginagawang "cheap" o mumurahin ang mga araw na ito! Imbis na magbisita Iglesya ay beach resort ang binibisita. Imbis na magpunta ng Simbahan at magdasal ay natutulog ng buong araw . Imbis na magnilay at manalangin ay namamasyal at nanunood ng sine... ang precious... nagiging cheap... ang mahal nagiging... mumurahin! Sana ay maibalik natin ang tunay na pakahulugan ng mga araw na ito. Simula ngayon ang mga araw na darating ay ituring sana nating TUNAY na BANAL... dapat lang sapagkat "Banal" ang mga araw na ito. Banal sapagkat "mahal" ang pinuhunan ng Diyos... walang iba kundi ang kanyang bugtong na Anak. Ang mga pagbasa ngayon ay nag-aanyaya sa ating magnilay sa pagpapakasakit at pagkamatay ni Jesus. Kaya nga ang tawag din sa pagdiriwang ngayon ay "Passion Sunday" o Linggo ng Pagpapakasakit ng Panginoon. Sa mga araw an ito ay subukan nating maging seryoso sa ating buhay panalangin at paggawa ng mga sakripisyo.  Ngayong Yubileo ng Taon ng Awa ay sikapin nating ibalik ang salitang "MAHAL" sa mga Mahal na Araw at gawing "Banal" ang mga ito.  Baka matapos ang mga Mahal na Araw na hindi natin ito nabigyan ng sapat na pagpapahalaga. Sayang naman.  Ang mga palaspas na ating dinala ngayon sa Simbahan upang pabasbasan ay iuuwi natin sa ating bahay mamaya at ilalagay sa isang prominenteng lugar upang magsilbi sa ating paalaala na dapat nating pahalagahan ang mga araw na darating.  Hindi ito pambugaw sa masasamang espiritu o pampapasok ng suwerte sa bahay. Dapat itong magpaalala sa atin sa mainit na pagtanggap sa Panginoon sa ating buhay at samahan Siya sa Kanyang paghihirap at kamatayan kung nais nating marating ang Kanyang kaluwalhatian.  Kung atin itong magagawa ay mauunawaan natin ang MAHAL at BANAL sa mga araw na darating.

MAPANGHUSGA: Reflection for 5th Sunday of Lent Year C - March 13, 2016 - JUBILEE YEAR OF MERCY

Ngayong Taon ng Awa o Jubilee Year of Mercy, ang bawat isa sa atin ay hinihikayat na maging mahabagin tulad ng Ama,  "Merciful like the Father"  katulad nga ng sinasaad ng tema ng Taon ng Yubileyong ito.  Tinatawagan tayong maging maawain at maunawain sa ating kapwa sa halip na maging mapanghusga. Mas madali nga naman kasing mapuna ang mali ng iba kaysa ating sariling pagkakamali at dahil dito ay nagiging mapanghusga tayo tulad ng isinasaad ng kuwentong ito:
"May isang monghe ang nakakita sa kanyang 'abbot' o superior na hinalikan ng isang magandang babae.  Nagulat siya at agad-agad ay nagalit sa kanyang abbot at tinawag itong hipokrito at hindi nagpapakita ng mabuting halimbawa sa kanila.  Pagbalik sa monastero ay agad ipinagkalat sa kanyang mga kasama ang kanyang nakita.  Lahat sila ay nagkasundong parusahan ang kanilang pinuno.  Pagdating ay ikunulong ito at hindi pinakain at tinanggal sa pagiging abbot.  Hinanap nila ang babae upang maparusahan din.  Nang matagpuan nila ito ay tinanong nila: "Totoo bang hinalikan mo ang aming abbot?"  "Opo!" sagot ng babae.  "Totoo bang may relasyon ka sa kanya?"  tanong naman ng monghe.  "Opo. Meron po. S'ya po ang nakatatanda kong kapatid!" sagot ng dalaga.  Kung minsan ay napakadali nating manghusga sa ating kapwa. Napakadali sa atin ang manuro ng kapwa sa tuwing sila ay nagkakamali upang malaman lamang natin sa huli na sa tuwing tayo ay nanunuro ay tatlong daliri ang nakaturo sa atin na nagsasabi na ikaw din ay nagkasala!  May paliwanag ang mga Griyego dito sa kanilang "Mythtology".  Tayong mga tao daw ay ipinanganak na may dalawang sakong nakasabit sa ating katawan.  Isa sa harap na laman ang mga pagkakamali ng ating kapwa at isa sa likod na ang laman naman ay ang ating sariling mga pagkakamali.  Kaya raw ang tao ay mapanghusga sapagkat nakikita niya lang ang pagkakamali ng iba na nasa kanyang harapan ngunit hindi niya makita na may mga pagkakamali pala siyang nakasabit sa kanyang likuran.  Tayong mga tao nga naman!  Bago pa lamang dalhin ng mga Pariseo kay Jesus ang babaeng nahuling nakiapid ay hinusgahan na nila si Jesus na kalaban ng kanilang "relihiyon".  Nais nilang siluin siya upang may maiparatang sila sa kanya.  Hinusgahan na rin nila ang babaeng nakiapid na makasalanan at dapat mamatay.  Iwasan natin ang manghusga! Ito rin ang nais ni Jesus na baguhin natin sa ating mga sarili. Bago natin patawan ng paghuhusga ang iba ay tingnan muna natin ang ating mga sariling kakulangan at pagkakamali: "Sino man sa inyo na walang kasalanan ang siyang maunang bumato sa kanya." Wala ni isang naiwan sa mga humuhusga sa babae... lahat ay umalis. Ang Diyos natin ay Diyos na mahabagin at mapagpatawad... hindi Diyos na mapanghusga. "Hindi rin kita parurusahan. Humayo ka, at huwag ng magkasala!"  Kung nagagawa tayong kahabagan ng Diyos sa kabila ng ating mga pagkakasala, tayo rin sana ay matutong magpakita ng habag sa iba at iwasan ang panghuhusga.  "Who am I to judge?"  ang sabi ng ating Santo Papang si Pope Francis.  Lahat naman tayo ay makasalanan.  Matuto tayong umunawa at magpakitang-awa.  May mga taong "discrimated" na ang pakiramdam ay hiwalay sila iba at wala silang tinig sa lipunan.  May mga taong mababa ang tingin sa kanilang sarili at tila baga na wala ng pagkakataon para magbago. May mga taong patuloy na natatapakan ang kanilang dangal at dignidad ng mga taong mapanghusga at mapagsamantala.  Ang Simbahan ay para sa mga taong ito.  Misyon ng Simbahan na tanggapin sila at itayo ang kanilang nalugmok na pagkatao.  Ang Simbahan ay itinatag ni Jesus upang ipadama sa mga tao ang awa at pagmamahal ng Diyos.  Kaya nga't tayong mga Kristiyano ay may misyon na tulad ng misyon ni Jesus.  Magdalang-awa upang tayo'y kaawaan. Umunawa upang tayo rin ay unawain.  Magmahal upang tayo rin ay mahalin.  Ipakita natin na tayo ang mga kamay ni Kristo na laging handang tumanggap at umunawa.  

MERCIFUL LIKE THE FATHER: Reflection for the 4th Sunday in Ordinary Time Year C -

Sa bawat kuwento o telenobela ay parating may tinatanghal na bida at kontrabida.  Ang mga bida ay karaniwang ang mga taong may mabuting kalooban at ang mga kontrabida naman ay ang may masamang pag-uugali.  Hindi ito naiiba sa ating kuwento ngayon sa Ebanghelyo, ang talinhaga ng ALIBUGHANG ANAK.  Siya ba ang bida sa kuwentong ito o isa siyang kontrabida?  Kung hindi siya ang bida ay sino?  Bagamat ang pamagat ng talinhaga ay ang "Alibughang Anak", ang talinhaga ay mas angkop na pamagatang "The parable of the Good Father" sapagkat ang bida sa kuwentong ito ay ang tatay hindi ang anak. Hindi naayon sa tamang pag-iisip ang kanyang ginawa sa kabila ng maraming pagkakamali ng kanyang anak. Hindi siya nirespeto, pinagsamantalahan ang kanyang kabaitan, nilustay ang kanyang kayamanan ngunit sa huli ay nakuha niya pa ring magpatawad. Ganyang kabuti ang ating Diyos... Kahit halos abusuhin na natin Siya sa dami at paulit-ulit nating kasalanan ay nakahanda pa rin Siyang magpatawad at tanggapin muli tayo bilang kanyang mga anak!  St hindi natapos ang kanyang pagiging mabuti sa kanyan bunsong anak.  Mas ipinakita niya ito sa kanyag panganay na isang ring "alibugha" kung tutuuin. Totoong siya ay nagsilbi ng mahabang panahon sa kanyang ama ngunit isang pagsisilbi na walang tunay na pagmamahal.  Ipinakita pa rin nya ang kanyang pagiging makasarili sapagkat hindi niya matanggap ang kapatid niyang nagsisisi at ang kabutihan ng kanyang ama.  Siya rin ay nangangailangan ng pang-unawa at pagpapatawad at hindi iyon ipinagkait ng kanyang ama. Ang talinhaga ay ipinupukol sa ating lahat sapagkat aminin natin na ang bawat isa sa atin ay mayroon ding pagkaalibugha sa ating pakikitungo sa Diyos.  Hindi man tahasan ang ating paglapastangan sa "Ama" tulad ng bunsong anak, ngunit kung minsan ay nagiging katulad din tayo ng panganay na nagiging makasarili sa ating buhay.  Kung minsan ay hindi malinis ang ating intensiyon sa ating paglilingkod sa Diyos. Ipinupukol din sa atin ng talinhaga kabutihan at kabaitan ng ama.  Ngayong Jubilee Year of Mercy ay makikita natin sa pamamagitan ni Jesus ang pagkamaunawain ng Diyos.  Nagawang unawain ng ama ang kalunuslunos na kalagayan ng bunsong anak.  At naging maunawain rin naman siya sa nararamdaman ng kanyang panganay na anak na puno ng sama ng loob sa kanyang nakababatang kapatid.  Kaya nga't nararapat na tawagin ang talinhagang ito na the "Parable of the Good Father".  Ang Diyos ang unang nagpakita ng kanyang awa sa ating mga makasalanan sa pamamagitan ng pagsusugo ng kanyang bugtong na anak.  Kng ating papansinin ay "open-ended" ang talinhaga.  Hindi natin alam kung pumasok ba ang panganay sa bahay at tinanggap ang kanyang alibughang kapatid.  Hindi pa tapos ang kuwento sapagkat tayo ang dapat na magbigay dito ng katapusan.  Kaya ba nating gayahin ang mabuting ama na naging maawain at maunawain sa kanyang anak?  "Merciful like the Father" ang tema ng Jubilee Year of Mercy. Bagamat mahirap mapantayan ang Awa ng Diyos ay maaari naman natin itong ipakita sa ating maliit na paraan.  Tinatawagan tayong lahat na maging maawain at maunawain.   

AWA-UNAWA-GAWA : Reflection for 3rd Sunday of Lent Year C - February 28, 2016 - JUBILEE YEAR OF MERCY

Isa sa mga gawain na maaring isakatuparan ng isang Kristiyano ngayong panahon ng Kuwaresma ay ay ang pagkakawanggawa.  Ang ating buhay panalangin at pagsasakripisyo ay mas nagiging makahulagan kung ito ay sinasamahan natin ng paggawa ng kabutihan sa ating kapwa.  Sa bawat parokya ng ating Arkediyosesis ay hiniling na magkaroon ng tinatawag na "Door of Charity"  upang maging paalala sa atin na ang paggawa ng kabutihan sa ating kapwa ay isang paraan upang tayo'y mamunga bilang mga Kristiyano habang ipinapadama natin sa kanila ang awa at habag ng Diyos.  May isang mayamang nadismaya dahil ang tingin sa kanya ng mga tao ay sakim, ganid at walang pagpapahalaga sa mga mahihirap.  Ang sabi niya, "bakit hindi ako maintindihan ng mga tao na sa kahuli-hulihan, sa aking kamatayan, ay ipamimigay ko ang aking kayamanan para sa kanila."  Ang sagot ng kanyang kaibigan ay isang kuwento.  "Minsan ay lumapit ang isang baboy sa kanyang kaibigang baka at nagbuhos ng sama ng loob kung bakit parang hindi nasusuklian ng pagpapahalaga ng mga tao ang ginagawa nilang mga baboy.  Halos buong parte daw ng kanilang katawan ay pinapakinabangan ng mga tao.  Ngunit bakit daw mas kinagigiliwan ng mga tao ang pagbibigay ng mga baka ng sariwang gatas sa araw-araw.  Para sa mga tao, sila raw ay mga hamak na baboy lamang. "Life is unfair!" ang sabi nila.  Sandaling nag-isip-isp ang baka at sinabing "Siguro,  kaya ganyan ang nangyayari ay sapagkat nagbibigay kami habang kami'y buhay pa!"  Kung minsan, gumagawa tayo ng kabutihan sa iba kung kailan huli na!  Ang pagkakawangga ay isang pangkasalukuyang gawain na hindi dapat ipagpaliban. Sabi ng kasabihan: "Aanhin pa ang damo kung patay na ang kabayo!'   Para sa ating mga Kristiyano, ang pagkakawanggawa ay pagpapakita ng ating malasakit at pag-aaruga sa ating kapwa lalong-lalo na sa higit na nangangailangan.  Ngayong "Extraordinary Jubilee Year of Mercy"  ay hinahamon tayong "bigyang-laman"  ang AWA na nagmumula sa ating Panginoong Diyos.  Kahit sa ating kulturang Pilipino ang AWA ay higit pa sa isang konsepto. Ito ay karanasang bumubukal sa ating puso.  Karaniwan itong ibinibigay sa mga taong nangangailangan ng pagkalinga dahil napagkaitan sila ng pagmamahal o katarungan.  Ito rin ang pagpapakita ng tiwala sa Maykapal, "may awa ang Diyos" at nagpapahayag ng kanyang pagkalinga sa atin... "Kaawaan ka ng Diyos".  Itong pagkalinga ng Diyos ay Kanyang ipinakita sa pag-UNAWA sa atin.  Nagawa niyang UMUNAWA sa atin sapagkat may malasakit siya sa ating lahat.  Katulad ng ipinakita sa talinhaga sa Ebanghelyo ngayon na ang Diyos ay handang magbigay sa atin ng pangalawang pagkakataon. "Huwag po muna nating putulin... huhukayan ko ang palibot at lalagyan ng pataba. Kung mamunga po ito sa darating na taon, mabuti, ngunit kung hindi, putulin na natin."  Nais ng Diyos na tayo ay mamunga sa kabila ng ating kahinaanat kakulangan.  Ang pamumungang ito ay naipapakita naman natin sa pamamagitan ng GAWA.  Ang awa ay walang saysay kung hindi naman natin ito mapapatunayan sa ating mga gawa.  Nagbibigay saksi o patunay ang GAWA na ang ating AWA ay makatotohanan at hindi gawa-gawa lamang.  Kaya nga't itong "Door of Charity"  na itinalaga sa mga simbahan ngayong panahon ng Kuwaresma ay dapat magpaalala sa atin nito.  Hindi lang biyaya ng "indulgence" ang dapat na maging layunin natin sa pagpasok sa pintuang ito.  Layon din dapat natin na maging mas maunawain at matulungin sa ating kapwang nangangailangan. Kaya nga ang pagkakawanggawa ay isa sa mga gawaing ipinatutupad nito.  May mga panalangin kang sasambitin ngunti pagkatapos ng iyong pagdarasal ay gumawa ka ng isang simpleng ACT OF CHARITY sa pamamagitan ng pag-aabuloy sa kawanggawa.  Mas makahulugan kung ang ibibigay mo ay bunga ng iyong pagtitiis at sakrispisyo ngayong panahon ng Kuwaresma.  Ang ating GAWA ay nagpapakita ng ating pamumunga bilang mga anak ng Diyos.  Tulad ng puno ng igos sa ubasan, nais ng Diyos na mamunga tayo ng maraming kabutihan na maari nating ibahagi sa ating kapwa.  Kaya nga't isang malaking biyaya sa atin itong JUBILEE YEAR OF MERCY.  Hayaan nating punuin tayo nito ng "siksik, liglig at nag-uumapaw" para sa ating kapwa.  Magpakita tayo ng AWA, ipadama sa ating pag-UNAWA, at ipahayag sa ating GAWA ang awa at pagmamahal ng ating Diyos.  

BAGONG ANYO TULAD NI kRISTO: Reflection for the 2nd Sunday of Lent Year C - February 21, 2016 - Jubilee Year of Mercy

Ang panahon ng Kuwaresma ay pagkakataon para sa ating magbalik-loob, magbago... magbagong-anyo.  Hinihikaya't tayong sa isang pagbabago na hindi lamang sa ating panlabas na kaanyuan, ngunit higit sa lahat, isang pagbabago na kung saan ay nawawala ang ating pagiging makasarili at nagiging katulad tayo ni Kristo.  May kuwento na minsan ay may isang matandang dalaga, tipikal na "manang ng simbahan" na napasaisip tungkol sa kanyang kasalukuyang katayuan.  Matanda na siya.  Halos buong buhay n'ya ay ibinuhos niya sa paglilingkod sa simbahan. Sa katunayan, ay nagmimistulang antigo imahen na ang kanyang anyo at nangangamoy kandila na ang halimuyak ng kanyang katawan. Pag-uwi sa bahay ay humarap siya salamin at sa kauna-unahang pagkakataon naglakas loob siyang lumabas, pumunta sa isang derma clinic upang magpabanat ng mukha, magpaayos ng buhok sa isang parlor at mamili ng mga modernong damit at kasuotan. Sa madaling salita, isang total make-over ang kanyang ginawa kaya't sa muli niyang paglabas ng bahay ay isang bagong nilalang na ang naglalakad sa lansangan. Hindi mo na sya makikilala.  Nagbagong-anyo ang manang ng simbahan!  Yun lang nga sa pagtawid niya sa kalsada ay hindi niya napansin ang rumaragasang sasakyan. Siya ay nabangga at namatay.  Sa kabilang buhay ay galit na galit siyang humarap kay San Pedro.  "Hindi ito makatarungan San Pedro.  Nagsisimula pa lang akong mag-enjoy at kinuha mo na agad ako sa mundo!"  Napatingin si San Pedro sa kanya at agad-agad tinanong ang kanyang pangalan. Hinanap niya ito sa listahan ng mga dapat nang magsulit ng kanilang buhay sa araw na iyon.  At laking pagpapaumain na sinabi ni San Pedro kay manang na: "Pasensiya na po lola, abay hindi namin kayo namukhaan... sobrang NAGBAGONG ANYO kayo!" Kung may pagbabago mang inaasahan sa atin ang Panginoon sa panahong ito ng Kuwaresma ay ang pagbabagong totoo na dapat magpatulad sa atin kay Kristo!  Ang pagbabagong ito ay hindi agaran at isang sandali lamang.  Ang pagbabago ay isang proseso na dapat nating daanan bilang Kristiyano.  Pagbabagong dumadaan sa paghihirap, sakripisyo at pagkamatay sa ating lumang sarili upang makamit natin ang bagong anyong katulad ng kay Kristo.  Natural sa ating mga tao na iwasan ang paghihirap kung maari nga lamang. Ngunit hindi ito ang daang ipinakita sa atin ng ating Panginoon. Sa isang Kristiyano, walang Linggo ng Muling Pagkabuhay na hindi dadaan sa Biyernes Santo.   Kaya nga sa panahon ng Kuwaresma ay nakikibahagi tayo sa paghihirap ni Jesus nang sa gayon ay makasama rin natin siya sa Kanyang Muling Pagkabuhay! "Guro, mabuti pa'y dumito na tayo!" ang sabi ni Pedro pagkatapos niyang makita ang pagbabagong anyo ni Jesus. Marahil ay manghang-mangha si Pedro sa kanayang nasaksihan at ayaw na n'yang magising sa pagkamangha. Ngunit pagkatapos ng pangitain ay bumaba uli sila sa bundok upang harapin ang mapait na katotohan na ang kanilang kinikilalang "Panginoon" ay dapat maghirap at mamatay sa krus. Kailangan daanan muna ni Jesus ang daan ng Krus bago Niya makamit ang kaluwalhatian ng Muling Pagkabuhay. Ito rin ang daan na nais ni Jesus na ating tahakin lalo na sa pagnanais nating magbago. 'Wag nating ayawan ang mga paghihirap na ibinibigay ng Diyos sa atin. Ito ay ang mga krus na dapat nating pasanin araw-araw kung nais nating makasama si Jesus. May kaluwalhatiang naghihintay tulad ng ipinaranas ni Jesus sa mga alagad ngunit hindi nito tinatanggal ang mga kahirapang dapat nating harapin. Sa kahuli-hulihan ay dapat nating makamit ang pagbabagong-anyong nagtutulad sa atin kay Jesus, ang maging mahabagin tulad Niya.  Ngayong Jubilee Year of Mercy ay sikapin nating maging katulad ni Jesus... tagapaghatid ng awa at habag ng Diyos sa ating kapwa.

MAY FOREVER SA PAG-IBIG NG DIYOS: Reflection for the 1st Sunday of Lent Year C - February 14,2016 - Valentines Day - Jubilee Year of Mercy

Ngayon ay araw ng mga puso, naniniwala ka ba na may forever?  Nabasa ko sa Inquirer Newspaper kahapon na ayon sa isinagawang survey ng SWS na 7 out of 10 Filipino ay naniniwala na may forever!  Sa mga taong bitter siguro ay walang forever!  Pero para sa ating mga Kristiyano, dapat tayong maniwala na may forever.  May forever sapagkat may Diyos na ang pag-ibig ay walang hanggan.  God's love is Forever!  Ang buhay nating mga tao ay may hangganan ngunit hindi ang Diyos. Ang pagmamahal nating mga tao ay may katapusan ngunit hindi ang sa Diyos.  God is Forever!  At ito rin ang ipinararating ng panahon ng Kuwaresma.  Ang pag-ibig ng Diyos ay hindi nagtapos sa kamatayan bagkus ito ay nagpatuloy sa Kanyang muling pagkabuhay.  Kaya nga ang Kuwaresma ay hindi lamang paghahanda ngunit pagdiriwang din ng pag-ibig at awa at Diyos na ipinahayag ng Kanyang Muling Pagkabuhay!  Apatnapung araw ang ating iginugugol upang paghandaan ito sa pamamagitan ng panalangin, pag-aayuno at pagkakawang-gawa. Ito ay mga gawain upang ating madisiplina ang ating katawan at mapalakas ang ating kaluluwa sapagkat aminin natin na tayong mga tao ay likas na mahina. Dalawang paraan ang ginamit ni Hesus na maari din nating gamitin lalo na ngayong panahon ng Kuwaresma para mapagtagumpayan ang kahinaan ng ating katawan: ang PANALANGIN at PAG-AAYUNO.  Nanatili si Hesus sa ilang upang paghandaan ang nalalapit niyang misyon: Ang pagpapahayag ng Mabuting Balita! Apatnapung araw ang ginugol niya sa panalangin at pag-aayuno. Ang panunukso ng diablo ay nung panahong lubhang napakahina na ng katawan ni Hesus. Tayo rin ay pinagsasamantalahan ng diyablo sa mga oras na tayo ay mahina ... kaya nga't ang tanging makapagpapalakas sa atin ay panalangin at pag-aayuno o paggawa ng sakripisyo.  Sa apatnapung araw na ito ng paghahanda para sa pagdiriwang ng Kapistahan ng Muling Pagkabuhay ni Hesus ay palalimin natin ang ating buhay panalangin. Ang panalangin ay hindi lamang pakikipag-usap sa Diyos. Ito rin ay pakikinig sa Kanya.  Madalas kapag nagdarasal tayo ay tayo parati ang nagsasalita. Bakit hindi naman nating subukang ang Diyos ang magsasalita sa atin? Magandang ugaliin na sa maraming kaabalahan natin sa buhay ay binibigyan natin Siya ng puwang para mangusap sa atin. Pangalawa ay ang pag-aayuno na isang paraan ng pagsasakripisyo. Pag-ibayuhin natin ang paggawa ng sakripisyo upang madisiplina ang katawan.  Hindi kinakailangang malaki, simpleng pagpapaliban sa mga bagay na nakapagbibigay sa atin ng kasarapan sa buhay tulad ng pagkain, libangan, hilig o bisyo ay maari nating isakripisyo para kay Kristo.  Kapag gumagawa tayo ng pag-aayuno o abstinensiya ay tinatanggihan natin ang kasarapan ng katawan at dahil d'yan ay napapalakas ang ating kaluluwa.  Ngunit ang mga ito ay ginagawa natin sapagkat mayroon tayong layunin.  May patutunguhan ang ating pagpapahirap sa ating katawan at pagdisiplina rito.  Ito rin ay pagkakataon upang makatulong tayo sa ating mga kapatid na nangangailan.  Kaya nga't tuwing Kuwaresma ay hinihikayat tayo na mag-abuloy sa ALAY-KAPWA.  Ang mga bunga ng ating pagtitimpi at pagsasakripisyo ay magiging mas mkahulugan kung ito ay may patutunguhan.  Bakit hindi natin ibigay sa kawang-gawa ang mga ito? Hindi mahalaga ang laki ng halaga sapagkat ang sukatan ng tunay na pagbibigay ay ang laki ng pusong nag-aalay nito.  Panalangin. Pag-aayuno. Pagkakawanggawa.  Tatlong gawaing magpapakita sa atin na ang pagmamahal ng Diyos ay walanghanggan... na ang Kanyang pagtatangkilik ay may forever!

KATAWAN NI KRISTO: Reflection for 3rd Sunday in Ordinary Time Year C - January 24, 2016 - YEAR OF THE EUCHARIST & FAMILY - JUBILEE YEAR OF MERCY

Isang malaking pagpapala para sa ating mga Pilipino na ang ating bansa ay muling hinirang na pagdarausan ng International Eucharistic Congress.  Ito ang ika-51 pagtitipon ng mga obispo, pari, pinunong layko at kinatawan ng iba't ibang sektor ng Simbahan at lipunan mula sa iba't ibang panig ng mundo upang magbigay saksi sa tunay na presensiya ng Panginoong Jesus sa Banal na Eukaristiya.  Huling ginanap ito sa Pilipinas noong taong Pebrero 3-7, 1937 sa Manila na siya ring kauna-unahang kongreso na ginanap sa Asia.  At ngayon nga ito ay kasalukuyang ginaganap sa siyudad ng Cebu na magtatapos sa Enero 31, 2016.   Napapanahon para sa ating mga Pilipino ang pagdiriwang na ito sapagkat marami sa ating mga Katoliko ang hindi na nakababatid sa tunay na kahulugan ng tunay na presensiya ng Panginoong Jesus sa Banal na Eukasristiya.  Hindi lang ito nangangahulugan ng pag-aatanda ng krus sa tuwing ang jeep na ating sinasakyan ay daraan sa isang simbahan (na kung minsan nga ay mali pa ang ating pag-aantanda).  Hindi lang ito nangangahulugan paglalakad ng nakaluhod mula sa bukana ng simbahan papuntang dambana. Lalo namang hindi lang ito pag-aabuloy sa tuwing tayo ay dumadalo ng Misa.  Minsang tinanong ko ang isang batang Grade 3 na kandidato sa First Communion: "Ano ang kaibahan ng krusipiho na aking hawak-hawak sa Banal na Ostia na tatanggapin mo sa Komunyon?"  Nagulat ako sa kanyang sagot sapagkat ang karaniwang bata ay magsasabing, "Father, ang Ostia ay nakakain, ang krusipiho ay hindi!"  O kaya naman. "Ang Ostia ay bilog at puti, ang krusipiho ay hindi."  Ngunit ang batang ito ay nagbigay ng kasagutang nagpapahayag ng isang malalim na pananampalataya: "Father, ang krusipiho ay kamukha ni Kristo pero hindi sa Kristo.  Ang Banal na Ostia ay hindi kamukha ni Kristo ngunit ito ang TUNAY NA KRISTO!"  Kamangha-mangha!  Batid ng batang ito ang kahulugan ng Ostiang kanyang tatanggapin.  Isang pagmumulat sa ating mga Katolikong Kristiyano sapagkat marami sa atin na ang akala ay simbolo lamang ni Kristo ang Banal na Ostia.  Kaya nga marahil ay malimit na wala sa loob ang ating pagtanggap dito.  Hindi pinaghandaan.  Kulang sa paniniwala.  May mga ilan na hindi naman nagsisimba sapagkat buong misa ay kausap ang katabi o busy sa pagtetext ang at makikita mong pipila at tatanggap ng Komunyon. May mga ilang late ng dumating sa Misa, halos kalahati na ang inabutan at nagkokomunyon pa rin.  May ilan namang nahahaluan pa ito ng pamahiin.  May kilala akong sabungero na itinago ang Ostia at ipinatuka sa kanyang manok sa pag-aakalang lalakas at siguradong walang talo ito dahil nasa kanya si Kristo. Ayun, isinabong at ipinusta ang kanyang buong suweldo at... talo! Patay ang manok!  Marahil ay talagang napapanahunan na para maintindihan natin ang kahulugan ng dakilang sakramentong ito.  Unang katotohanan na dapat nating paniwalaan, si Jesus na tunay na Diyos ay nasa Banal na Eukaristiya kaya't nararapat lang bigyan natin siya ng nararapat na pagpaparangal, paggalang at pagsamba!  At sa bawat pagtanggap nito ay dapat nagpapanibago ito sa atin tungo sa kabanalan.  Ikalawa, sa tuwing tayo ay tumatanggap ng Banal na Komunyon ay hindi lamang ang presensiya ni Jesus sa Banal na Ostia ang ating tinatanggap sapagkat ang katawan ni Kristo ay hindi lang nalilimita dito.  Sa Sulat ni San Pablo sa mga taga-Corinto ay sinabi niya na tayo ang bumubuo sa katawan ni Kristo!  Siya ang ulo at tayo ang mga bahagi ng kanyang katawan.  Kaya nga't kung kaya natin siyang tanggapin sa Banal sa Ostia ay dapat kaya rin natin siyang tanggapin sa ating kapwa.  Ibig sabihin, handa kang tumanggap, umunawa, at magpatawad lalo na sa mga hindi mo kasundo o may kasamaan ka ng loob.  Malaki ang hinihingi sa atin ng ating pananampalatayang Kristiyano.  "Ang pananampalatayang walang kasamang gawa ay pananampalatayang patay" sabi ni Santiago Apostol.  Mahalagang bahagi ng ating pananampalataya ang konkretong pagsasabuhay nito.  Nawa ay maipakita natin ito sa Banal na Eukasitiya.  Tayo na bumubuo ng Katawan ni Kristo ay dapat magpakita ng pagmamahal at awa sa isa't isa.

MARANGAL AT BANAL: Reflection for the Feast of Sto. Nino - Year C - January 17, 2016 - YEAR OF THE EUCHARIST & FAMILY - JUBILEE YEAR OF MERCY

Kapistahan ngayon ng Sto. Nino!  Ang tawag din sa kapistahang ito ay "Holy Childhood Day!"  Ibig sabihin ay kapistahan nating lahat sapagkat tayo ay minsan na rin namang dumaan sa ating pagkabata o tinatawag nating "first childhood".  Kaya naman, sinasabi nating ang kapistahang ito ay "Kapistahan ng mga Bata!"  Ngunit din rin naman maipagkakaila na pagkatapos ng "first childhood" ay dumadaan din tayo sa ating "second childhood", ibig sabihin ang kapistahang ito ay "Kapistahan din ng mga Isip-bata!"  Bata ka man o isip-bata, ang kapistahang ito ay para sa iyo!  Sinasabing ring tayong mga Pilipino ay likas ang pagpapahalaga sa pamilya. At kung tayo ay may pagpapahalaga sa pamilya, tayo rin ay dapat may pagpapahalaga sa buhay. Kaya nga para sa atin ang bawat batang ipinapanganak ay maituturing na isang "kayamanan."  Kaya siguro napakalapit ng kapistahang ito sa puso nating mga Pilipino.  Bukod sa ito ay nakaugat sa ating kasaysayan ito rin ay nakaugat sa pagpapahalaga natin sa ating pamilya.  Kaya nga isa sa mga aral na ibinibigay sa atin ng kapistahang ito ay: pahalagahan natin ang mga bata at kabataan bilang bahagi ng ating pamilya. Sa ating Ebanghelyo ngayon ay narinig natin kung paanong nag-alala si Maria at Jose ng malaman nilang hindi nila kasama si Jesus pag-alis sa Jerusalem.  Hinanap nila si Jesus sa kanilang mga kakilala at mga kamag-anak ngunit hindi nila natagpuan.  Ganito rin ba ang nadarama ng mga magulang kapag nawawalay sa kanilang piling ang kanilang mga anak?  Sadyang may mga magulang kasing masyadong malaki ang tiwala sa kanilang mga anak na pinababayaan na lamang ang mga ito hanggang sa maligaw ito ng landas.  Ang mas masaklap pa nga ay may mga magulang na sila pang nagtutulak sa kanilang mga anak upang sila ay mapahamak.  Ilang raid na ng ating mga kapulisan ang isinagawa na nakitang ang mga magulang pa nga ang nagbubugaw sa kanilang nga anak para sa cybersex o kaya naman ay pilitin silang magtrabaho sa murang edad sa kadahilanan ng kahirapan?  Hanggang ngayon ay itinuturing pa ring malaking problema ang usapin ng "child trafficking" at "child labor."  Sinasabing ang Pilipinas ay isa raw sa mga lugar na pinangyayarihan nito at maraming batang Pilipino ang pinagpipistahan ng mga phidopilya sa internet at nagagamit sa prostitusyon.  Ang nakakalungkot ay ang sinasabi ng gobyerno na wala tayong sapat na kakayanan upang labanan ito. Hindi ako sang-ayon dito sapagkat meron tayong magagawa!  Hindi man sapat ang ating batas o pondo upang labanan ito ay nasa atin naman ang pinakamabisang sandata at ito ay ang ating pagpapahalaga sa pamilya.  Maiiwasan ang anumang uri ng "child trafficking", 'sex trade" man ito o "child labor", kung mapatatatag natin ang mahigpit na pagbubuklod ng ating mga pamilya. Kaya nga ang hamon sa ating ng kapistahang ito ay magkaroon ng isang pamilyang "marangal" at "banal".  Isang pamilya na marangal sapagkat pinahahalagahan ang dignidad ng bawat miyembro nito at banal sapagkat ito ay naka-sentro sa Diyos.  Sa pagdiriwang na ito ng Kapistahan ng Sto. Nino ay ipanalangin natin ang bawat pamilyang Pilipino.  Natataon na ang ating Simbahan sa Pilipinas, sa pamumuno ng ating CBCP ay idineklara rin na ang taong 2016 ay Taon ng Eukaristiya at Pamilya.  Para sa ating mga Kristiyano, ang Banal na Eukaristiya o Sakramento ng Komunyon, ang pinakamabisang paraan upang pagbuklurin ang pamilyang Pilipino.  Ilang mga magulang pa ba ang nagsasama ng kanilang mga anak sa pagsisimba?  Ang pamilyang nagdarasal ng sama-sama, nanatiling magkakasama!  Kaya't napakalaking responsibilidad sa mga magulang na imulat sa kanilang mga anak ang kahalagahan ng pagdarasal at pagsisimba ng sabay-sabay.  Marahil ay mahirap na sa ating panahon ngayon ngunit hindi imposibleng gawin sapagkat may ilan-ilan pa ring nakakagawa nito.  Sama-sama nating labanan ang mga lumalapastangan sa dignidad ng ating mga kabataan upang sila rin ay maging mga kabataang MARANGAL at BANAL!  Muling nating ibalik ang isang pamilyang naka-sentro sa Diyos.  Simulan natin sa Banal na Eukaristiya, ang sakramento ng pagkakaisa at pagbubuklod.    

KRISTIYANONG DEBOTO O DEBOTE? : Reflection for the Feast of the Baptism of the Lord Year C - January 10, 2016 - JUBILEE YEAR OF MERCY & YEAR OF THE EUCHARIST AND FAMILY

Muli na namang nasaksihan ng buong mundo ang kakaibang pananampalataya nating mga Pilipino. Saan ka nga ba naman makakakita ng uri ng pananampalatayang ipinakita ng mga deboto ng Poong Nazareno?  Mahigit isang milyong taong parang along sumasabay, dumuduyan at nagpapagalaw sa andas ng Poong Nazareno.  Hindi maikakaila ang mga tunay na debotong nabiyayaan ng Kanyang mahimalang tulong.  Hindi rin maikakaila ang maraming taong binago ang buhay ng Poon. Mula sa magulong buhay tungo sa mapayapang pamumuhay, mula sa pagiging makasalanan tungo sa kabanalan, lahat sila ay may magandang kuwentong maibabahagi sa pakikipagtagpo nila sa Poong Nazareno.  Ngunit kung may mga tunay na deboto ay mayroon din namang mga "debote" kung tawagin.  Sila naman ang nag-aakala na ang pagsunod sa Nazareno tuwing "traslacion" ay sapat na upang matanggal ang kanilang kasanalan at dahil d'yan ay balik uli sa dating pag-uugali at buhay "debote" uli!  Wala silang pinagkaiba sa mga "kristiyanong paniki" kung tawagin.  Tatlong pari ang nag-uusap tungkol sa isang malaking problema sa kanilang mga parokya: na ang kisame ng kanilang mga simbahan ay pinananahanan ng mga paniki.  Ang sabi ng isa: "Ah, ang ginawa ko ay bumuli ako ng air-gun at pinagbabaril ko ang mga paniki para mabulabog sila.  Nag-alisan naman, kaya lang bumalik uli at nagsama pa ng kanilang mga tropa!"  Ang sabi namang pari, "Ako naman, bumili ng pang chemical spray.  ginamit ko ito at simula ay effective naman.  Marami ang namatay ngunit may mga naiwan. Ang masaklap ay na-immune ang mga ito at maging ang kanilang mga naging anak at apo ay di na tinatablan ng chemical."  Pagyayabang na sabi ng pangatlong pari: "Ako simple lang. Di ako ganong gumastos! Kumuha lang ako ng tubig.  Binasbasan ko ito.  Bininyagan ko ang mga paniki at pagkatapos ay nagliparan palabas ang mga paniki at hindi na muling bumalik sa simbahan!"  Marami sa ating mga Katoliko ay walang pinagkaiba sa mga paniking winisikan ng tubig!  Pagkatapos mabinyagan ay palipad-lipad na lamang sa labas ng simbahan at ayaw ng pumasok!  Nakalulungkot ngunit ito ang katotohanan: maraming Katoliko ang kristiyano lamang sa "baptismal certificate", nabinyagan ngunit hanggang doon na lamang.   Ano nga ba ang kahulugan ng binyag para sa ating mga Kristiyano?  Bagamat may malaking pagkakaiba ang Binyag na tinanggap natin sa Binyag na ibinigay kay Jesus ni Juan Bautista ay makakakitaan natin ito ng parehong aral.  Ang Kapistahan ng Pagbibinyag kay Jesus ay tinatawag na ikalawang Epipanya sapagkat dito ay muling ipinakilala ni Jesus ang tungkol sa kanyang sarili. Kung sa unang Epipanya ay ipinahayag Niyang Siya ang tagapagligtas ng sanlibutan sa ikalawang Epipanya ay ipinakilala niya ang kanyang "identity" bilang "Anak na kinalulugdan ng Diyos" na nakiisa sa ating abang kalagayan. Ito ang mensahe ng Kapistahan ngayon: Una, si Jesus na Anak ng Diyos, na walang bahid na kasalanan, ay nakiisa sa ating mga makasalan sa pamamagitan ng pagtanggap ng binyag ni Juan na isang binyag ng pagsisisi! Ikalawa, sa pagbibinyag ni Jesus ay sinimulan na Niya ang kanyang. misyon na hayagang pangangaral ng paghahari ng Diyos. At ikatlo, ipinahayag nito na Siya nga ang bugtong na Anak na lubos na kinalulugdan ng Diyos. Ano ang itinuturo nito sa atin?  Una, sana ay pahalagahan natin ang ating Binyag na kung saan ay nangako tayong tatalikuran ang kasalanan at mamumuhay bilang mga tunay na Anak ng Diyos Ama. Ikalawa, na sana ay "isigaw" din natin na tayo ay mga Kristiyano sa pamamagitan ng isang buhay na marangal at kaaya-aya.Ikatlo, sikapin natin na sa lahat ng sandali ay lagi tayong maging kalugod-lugod sa harapan ng Diyos. Madali ang maging tao pero mahirap ang magpakatao. Puwede rin nating sabihing madaling maging Kristiyano ngunit mahirap ang magpaka-kristiyano. Madali sapagkat buhos lang tubig sa ulo ang kinakailangan. Mahirap sapagkat nangangahulugan ito ng paglimot sa sarili at pamumuhay na katulad ni Jesus na puno ng sakripisyo at paglilingkod sa iba. Sana, hindi lang hanggang "baptismal ceritficate" ang ating pagiging kristiyano... Sana, ay maging tunay tayong mga anak ng Diyos, kapatid ni Kristo, lubos na kinalulugdan ng Ama!  Saan ka ba napapabilang... Kristiyanong deboto o debote?

PAGPAPAKITA NG AWA AT MALASAKIT NG DIYOS : Reflection for the Solemnity of the Epiphany of Our Lord Year C - January 3, 2016 - JUBILEE YEAR OF MERCY

Happy Three Kings?  Alam n'yo bang MALI ang pagbating ito?  Una, hindi naman sila talaga HARI. Wala naman binanggit sa Ebanghelyo ni San Mateo na mga hari ang bumisita kay Jesus.  Ang sabi sa Ebanghelyo, sila ay mga PANTAS, mga taong matatalino at may kakaibang kaalaman sa siyensya. Ikalawa,  hindi sila TATLO.  Wala namang binanggit na bilang ng mga pantas si San Mateo.  Ang sinabi ni San Mateo ay may tatlong regalong inihandog ang mga pantas nang matagpuan ang sanggol na Jesus sa sabsaban.  Ikatlo, ay parang hindi angkop ang salitang HAPPY.  Mukhang hindi na masasaya ang mukha iba sa atin!  Marahil  naubos na ang pera noong nakaraang Pasko at Bagong Taon! hehehe.  Ang tamang pagbati pa rin ay MERRY CHRISTMAS! Sapagkat ngayon ay bahagi pa rin naman ng panahon ng Pasko.  Sa katunayan, sa ibang bansa, ang tawag dito ay ikalawang Pasko at sa araw na ito sila nagbibigayan ng regalo.  Kaya ang mga ninong at ninang na tinaguan ang kanilang mga inaanak ay hindi pa rin ligtas ngayon. Ibig sabihin puwede pang habulin ang mga ninong at ninang na nagtago noong nakaraang Pasko!  Kaya sa mga ninong at ninang d'yan... "Tago pa more!" Ang tamang pagtawag sa kapistahang ito ay EPIPANYA na ang ibig sabihin ay PAGPAPAKITA. Tatlong pagpapakita ang ipinararating sa atin ng kapistahang ito.  Una, na si Jesus ay para sa "lahat."  Hindi lamang siya nagkatawang-tao para sa mga Hudyo.  Ito ang sinasagisag ng mga pantas na nanggaling sa iba't ibang sulok ng mundo.  Ito ang ipinahihiwatig ni San Pablo sa kanyang sulat sa mga taga Efeso noong sinabi niyang "ang mga Hentil... ay may bahagi din sa mga pagpapalang mula sa Diyos."  Kaya nga ang pagliligtas ni Jesus ay para sa lahat, walang itinatangi... KATOLIKO! Ikalawa, ipinapakita ng pagdiriwang na ito sa pamamagitan ng handog ng mga Pantas kung sino ang sanggol na ito. Siya ang tunay na HARI ng sanlibutan na sinisimbolo ng gintong inialay sa Kanya, na Siya ay tunay na DIYOS sa paghahandog sa kanya ng insenso o kamanyang na ginagamit nila sa pagsamba, at Siya rin ay tunay na TAO na daranas din ng kamatayan dahil inialay sa Kanyang mira na ginagamit na pampahid na pabango sa mga patay.  Inako ng Diyos ang ating pagkatao at nanirahan Siya kapiling natin taglay ang ating katawang tao na nakararanas ng kapaguran, kagutuman at kahirapan. Ikatlo, ang ating kapistahan ngayon ay nagpapakita ng AWA at MALASAKIT sa atin ng Diyos. Naging katulad Siya natin, maliban sa pagiging makasalanan upang iparamdam sa atin ang pag-ibig at AWA ng Diyos.  Ipinakita Niya ang Kanyang malasakit sa atin sa pag-ako Niya ng ating mga kahirapan at sa kahuli-hulihan ay ang kamatayan ng ating katawang lupa.  Akmang-akmang ito sa tema ng Jubilee Year of Mercy na idineklara ng ating Santo Papa Franciso sa taong ito na 2016. Nais niyang maramdaman natin ang awa ng Diyos upang tayo rin ay magpakita at magpadama nito sa ating kapwa.  Ang hamon niya sa ating lahat: "Be merciful like the Father!"   At maraming paraan upang maisakatuparan natin ang hamon na ito.  Ngunit ang awa ng Diyos ay mahirap maibigay sa iba kung wala tayong malasakit. Hindi lang sapat na maawa tayo sa kalagayan ng iba, dapat ay magkaroon din tayo ng malasakit na kung saan ay dama natin ang paghihirap ng ating kapwa. Para kay Mother Teresa ng Calcutta na sa taong ito ay itataas sa antas ng kabanalan at pagiging Santa, ang dahilan ng pagkakaroon ng malasakit ay sapagkat nakikita natin ang mukha ni Kristo sa ating kapwa.  Nakikita natin ang Panginoon, sa mga "nagugutom, nauuhaw, tumatangis, bilanggo, biktima ng pag-uusig at kawalan ng katarungan."  Sa pagpasok ng Bagong Taon, nawa ay huwag lamang kasaganahan ng pamumuhay ang ating mithiin.  Hilingin natin sa Panginoon ang kapayapaan sa ating mga sarili.  Anhin mo pa ang kasaganahan kung araw-araw ka namang nabubuhay sa pagkabalisa at takot?  Ang pagpapakita ng AWA at MALASAKIT ay makatutulong upang magkaroon tayo ng kapayapaan sa ating mga sarili. Ang pagtulong sa ating kapwa ay nakapagbibigay ng tunay na kaligayahan at kapayapaan sa mga gumagawa nito.  Ito ang EPIPANYA na kasalukuyang panahon. Ito ang Epipanya nating mga Kristiyano... Ipakita natin ang AWA ng Diyos sa ating mga kapatid lalong-lalo na sa mga mahihirap.  "Be merciful like the Father!"