GOD IS GREATER THAN OUR MISTAKES: A post election reflection

Habang isinusulat ko ang pagninilay na ito ay dumarating na ang resulta ng ginawa nating botohan kanina.  Sa totoo lang ako ay nababahala.  Magkahalong kaba at lungkot ang aking nararamdaman habang dumarating ang mga paunang resulta ng botohan bagamat ito ay hindi pa opisyal.  Hindi sapagkat nanalo ang kandidatong ikinakampanya kong huwag sanang manalo.  Hindi sapagkat iniisip kong siya ay masamang tao.  "Who am I to judge?" sabi nga ng ating Santo Papa.  Para sa akin, ang halalang ito ay higit pa sa mga kandidatong mananalo.  Para sa akin ang halalang ito ay magpapakita kung ano na ang pagpapahalaga nating mga tao sa tinatawag nating "moral values".  Mas kinababahala ng aking puso at pag-iisip ang kalooban ng mga bumoto.  Ang kanila bang pagboto sa isang kandidato ay sapagkat naniniwala sila sa kanyang mga pangako? O ito ba ay pagsang-ayon sa taong iyon maging sa kanyang ipinapakitang pag-uugali at pamumuhay?   Mas kaya kung tanggapin kung ang sagot nila ay ang una.  Ngunit kung ang ikalawa ay tama rin sa kanilang palagay ay labis ang aking pagkabahala at sabi nga ng isang obispo... "I can only bow my head in shame..."  Hindi ito bago para sa atin.  Noong inaprubahan ang RH Bill sa kabila ng pagtutol ng Simbahang Katolika at ilang mga Kristiyanong grupo ay ito rin ang aking naging saloobin.  Nalungkot ako sapagkat tila nawawala na ang pagpapahalaga ng mga tao sa "moral values".   Ikinalulungkot ko ang pag-iisip at tila pagtanggap natin sa mga maling pag-uugali tulad ng "pagmumura, pambabae, pagnanakaw..."  Sa aking palagay ay mas masaklap itong katotohanan kaysa sa sa isang pangulong palamura, babaero at marahas.  Ngunit sa kabila nito ay nananatiling buhay ang aking pag-asa. Sa kabila ng namimintong pagsapit ng "kultura ng kamatayan"  sa ating mundo, sang-ayon na rin sa sinabi ni St. Pope John Paul II.  Kahit manaig pa ang masama sa mabuti, ang dilim sa liwanang, ay panghahawakan ko pa rin ang sinabi ng ating Panginoon: "Ngunit lakasan ninyo ang inyong loob! Napagtagumpayan ko na ang sanlibutan!"  Sa huli, sa mga taong may pananampalataya, ang lahat ng ito ay hindi dapat ikabahala. Mas malaki pa rin ang Diyos kaysa sa ating mga pagkakamali. GOD IS GREATER THAT OUR MISTAKES!

SAKSI NI KRISTO - TAGAPAGPAHAYAG NG KATOTOHANAN: Reflection for the Solemnity of the Lord's Ascension Year C - May 8, 2016 - YEAR OF THE EUCHARIST & FAMILY - JUBILEE YEAR OF MERCY

Ngayon ay ipinagdiriwang natin ang Dakilang Kapistahan ng Pag-akyat ni Jesus sa kalangitan. Ito ay bahagi ng artikulo ng ating pananampalataya na lagi nating ipinapahayag sa tuwing tayo ay nagsisimba tuwing Linggo o kapag may dakilang kapistahan sa kalendaryo ng Simbahan.  Ano ang nais ipahiwatig sa atin ng Kapistahang ito?  Una, na si Jesus ay umakyat sa langit at naluklok sa kanan ng Ama.  Ikalawa, na siya ay umakyat sa langit upang "ipaghanda tayo ng matitirhan."  Pag-asa ang handog ng muling pagkabuhay ni Jesus at ipinapakita nito ang ating "patutunguhan" pagkatapos ng ating buhay dito sa lupa.  Pangatlo,  ang pag-akyat ni Jesus ay nagtagubilin sa atin ng isang "misyon" - ang maging BUHAY NA SAKSI ng kanyang muling pagkabuhay sa lahat ng tao at sa buong mundo.  Ang pagiging saksi ni Kristo ay tinanggap natin noong tayo ay bininyagan ngunit ito ay araw-araw nating isinasabuhay sa pamamagitan ng ating Kristiyanong paninindigan sa mga isyu at usaping moral ng ating buhay pamayanan.  At muli natin itong ipakikita sa darating na May 9, 2016 na kung saan ay boboto tayo hindi lamang bilang isang Pilipino bagkus tayo rin ay maghahalal ng ating mga kandidato bilang isang Kristiyano.  Dito papasok ang ating pagiging SAKSI NI KRISTO. Kaya nga ang ating mga pinuno, sa pagkatao ng ating mga mahal na Obispo ay nagbigay sa atin ng isang liham pastoral na pinamagatang "Tagapagpahayag ng Katotohanan, Lingkod ng Pagkakaisa."  Bilang isang tapat na Katoliko ay tungkulin nating pakinggan ang sinasabi ng ating mga Obispo sapagkat sila ang pinagkatiwalaan ng "kawan ng Panginoon."  Narito ang "Pastoral Letter" ng ating mga obispo para sa halalan 2016.  Ang may pandinig ay makinig:

Tagapagpahayag ng Katotohanan, Lingkod ng pagkakaisa

Pastoral Letter of CBCP for Election 2016

Payo at Pakiusap ng Simbahang Katoliko

na may Pagmamahal sa ating Diyos at Bayan

Mga minamahal kong kababayan,

Nais naming kayong makausap habang tayo ay papalapit sa mahalagang bahagi ng ating paglalakbay bilang mga mamamayan at mga Kristiyano.  Isang mensahe ng katotohanan ang dala namin sa inyo. Maaring ito ay makasakit subalit ito’y nakakapagpalaya.

Iniaabot namin ang aming kamay para makipagkaisa sa inyo, gayun din ang aming panalangin na paghilumin ang ating bansang winawasak ng pulitika.

Ito ang itinuturo ng katekismo ng Simbahang Katoliko ukol sa mga deklarasyon ng Simbahan sa mga isyung pulitikal: kabilang sa mga misyon ng Simbahan ang  “magsaad ng moral na palagay sa mga bagay na may kinalaman sa pulitika kapag ito ay mahalaga sa mga pangunahing karapatan ng tao o sa kaligtasan ng kaniyang kaluluwa. Ibig sabihin, ang tanging kasangkapan ng Simbahan ay iyong naayon sa ebanghelyo at sa ikabubuti ng lahat ng tao ayon sa kalagayan ng panahon at ng mga pangyayari.” ( CCC 2246 )

Maka-Diyos na Paraan ng Pagpili

Ang mga debateng ipinakita sa mga pambansang broadcast, pati na rin ang mga nalathalang pananalita at kilos ng ating mga kandidato, lalo na ang mga tumatakbo sa pagka Pangulo ng Pilipinas, ay nagbigay sa atin ng larawan sa tunay nilang pagkatao, kung ano ang kanilang knakatawan, at kung ano ang kanilang mga paninindigan na itinataguyod o nilalabanan.

May malaking pagkakaiba ang tama at mali, at hindi ito nagbabago maging sa pulitika.

Ang mga Katolikong tapat sa paghahari ni Kristo ay hindi dapat pumili ng kandidato na may paninindigang ilalagay sa panganib ang ating bayan, at higit pa roon, ay wawasakin ang moralidad  nito.  Hindi natin maaring iproklama si Kristo bilang Hari kung kasabay nito ay tinatanggap natin ang  pamumuno ng isang tao na ang isip, pananalita at kilos ay taliwas sa pamumuno ni Hesukristo.

Nauunawaan namin ang inyong paghangad ng pagbabago.  Ang ating mga kababayan ay nagdurusa sa pagwawalang bahala ng mga namumuno at sa kawalan ng kakayahan sa pamamahala. Ngunit ang mga ito ay hindi dahilan para ibigay ang suporta sa kandidato na ang pananalita, kilos, plano at programa ay walang pagpapahalaga sa karapatan ng iba, at walang paggalang sa Simbahan at sa mga aral nito lalo na tungkol sa moralidad.

Ang Simbahang Katoliko ay hindi kailanman humiling sa mga kandidato na hingin ang endorso nito.  Ngunit lagi nitong pinapaalala sa mga Katolikong botante na ang pagboto ay hindi lamang obligasyon bilang mamamayan, ngunit higit pa, ito ay lantad na deklarasyon ng kanyang pag-ibig sa Diyos.  Ito ang aming apela sa inyo, mga kapatid na Katoliko, sa darating na eleksyon.

Isang Bansang Nananalangin

Pinararangalan namin ang mga laikong Katoliko at mg samahan ng kabataan sa kanilang mga gawain para tayo ay magkabuklod-buklod at manalangin para sa tamang gabay sa pagpili ng mga nararapat na pinuno. Hinihikayat namin kayo na magrosaryo araw-araw at tumanggap ng Komunyon mula ika-1 hanggang ika-9 ng Mayo.  Sa mga nobena at misang ito, hihingin natin sa Panginoon ang maka-Diyos na pamamalakad ng halalan. Sa pahintulot ng mga Obispo, ang Blessed Sacrament ay ilalabas sa publiko para hingin sa Diyos ang isang mapayapang halalan.

Sa mga mahal naming kandidato, kami ay nakikiusap. Ilang araw na lang at pipili na ang sambayanan kung sino ang mamamahala sa kanila. Dahil ang halalan ay patunay ng ating pagiging malaya, kaming mga Obispo ay nagsusumamo na hayaan ninyong bumoto ang bawat Pilipino ayon sa kanyang konsyensya. Huwag po natin linlangin, lokohin o dayain ang bayan.

Ang panahon ng kampanyang ito ay naging puno ng alitan. Hindi lamang mga kandidato ang nag-away-away, pati na ang mga tagasuporta.  Maging mga magkakaibigan ay nagkasamaan ng loob dahil lamang sa diperensiya sa pulitika. Kaya habang kami ay nagpapayo sa mga botante, hinihiling din namin sa mga  iginagalang na kandidato: magdasal po kayo.

Magdasal po kayo hindi lamang para manalo, kundi para iparamdam ng Panginoon sa ating lahat kung sino ang kanyang pinipiling lider para sa kritikal na yugtong ito ng kasaysayan ng ating bayan.

Para Magkaisa

Pagkatapos ng eleksyon, kapag kayong mga nagwagi ay naproklama na alinsunod sa batas, hinihingi namin sa inyo, sa ngalan ni Hesukristo, na maging instrumento kayo ng  kapayapaan, paghihilom at pagkakabati.

Sana ang mga mananalo ay magpakumbaba at kalimutan na ang mga masasakit na pananalita ng mga naging katunggali, at sa halip ay akitin sila tungo sa pamahalaang nagkakaisa, batay sa katotohanan at katarungan, at hindi sa sariling interes at pamumulitika lamang.

Pinapaalalahanan namin ang lahat ng magwawagi sa eleksiyon na sa kanilang panunumpa, sang-ayon sa batas, sila ay tatawag sa Panginoon bilang kanilang saksi, at kahit hindi nila sabihin, sila ay manunumpa sa harap ng mga taong anak ng Diyos.  Lahat ng opisyal pampubliko ay manunumpa na ipagtatanggol ang ating Saligang Batas at mabibigyan ng katarungan ang bawat mamamayan.

Sa gayon, ang mga karapatan ng mga anak ng Diyos na nakasulat sa Saligang Batas, at ang pangangailangan ng katarungan, pagkakaisa, kaunlaran, at kapayapaan ang magiging sandigan ng mga batas na ipagtitibay, hindi ano pa mang pansariling katwiran, sumpong o paghihiganti.

Kung sino man ang magwawagi sa malinis na paraan, kung sino man ang siryosong manunumpa sa kanyang katungkulan, kung sino man ang magbubuklod-buklod ng bayan mula sa pagkakahiwalay sanhi ng pulitika, kung sino man ang rerespeto sa karapatan ng lahat, na tunay na may takot sa Diyos at masigasig na susunod sa kanyang mga aral, ay makakatanggap ng suporta at tulong mula sa Catholic BishopsConference of the Philippines. Gagawin namin ang lahat, kasama ang mga kaparian hanggang sa mga pinakamalayong barangay na aming pinaglilingkuran, para sa isang gobyernong may takot sa Diyos, hindi nag-iisip ng paghihiganti, bagkus ay pinaghaharian ng pagpapatawad at malasakit sa lahat.

Panalangin

Tumatawag ako sa Mahal na Ina na ilukob ang ating bansa sa ilalim ng kaniyang pagmamahal, at hilingin sa kaniyang Anak na bigyan tayo ng isang makahulugan at mapayapang halalan, at isang pamahalaan na magbibigkis sa mamamayan sa harap ng Panginoon at sang-ayon sa Kanyang kalooban.

Panginoon, paghilumin mo ang aming bayan. Panginoon, paghilumin mo ang aming bayan.

Mula sa Catholic Bishops Conference of the Philippines, May 1, 2016

+Socrates B. Villegas

Archbishop of Lingayen, Dagupan

President, Catholic Bishops’ Conference of the Phils.

ANG HULING BARAHA: Reflection for 6th Sunday of Easter Year C - May 1, 2016 - Year of the Family & the Eucharist - Jubilee Year of Mercy

Siyam na araw na lamang at eleksiyon na! Halos lahat ng tumatakbong kandidato ay nangangako ng mapayapa at masaganang pamumuhay kung saka-sakaling sila ay maihalal sa pamumuno.  Ngunit paano nga ba natin uunawin ang salitang "kapayapaan?"  May isang nagsasabing ang kapayapaan ay makakamit natin  kapag walang krimen, korupsiyon, at droga!  May ilan ding nagsasabing hindi ang karahasan ang tanging daan upang makamit ang kapayapaan.  May ilan ding nagsasabing ang maayos na pamumuno o "tuwid na daan" ang magpapatuloy sa matiwasay nating pamumuhay bilang mga Pilipino.  Ngunit bilang isang Kristiyano, paano ba natin uunawain ang salitang "kapayapaan" at paano ba natin makakamit ito?  May isang lalaking nangumpisal. "Padre, basbasan mo ako dahil ako'y nagkasala. Matagal na akong hindi nakapagkukumpisal.  Ang akin mga kasalanan ay binigyan ko ng kapayapaan ang mga kapitbahay naming magugulo at maiingay. "  Sagot ang pari, "anak, wala namang masama sa ginawa mo, sa katunayan tayo ay tinatawagan ni Jesus na maging tapaghatid ng kanyang kapayapaan."  Biglang singit ang lalaki: "Hindi, yan ang ibig sabihin padre."  Biglang napag-isip ang pari at nagtanong: "Bakit?  Paano ka bang naghatid ng kapayapaan sa kanila?"  Sagot ang lalaki: "Pinatay ko silang lahat padre!"  Akala ng marami ang kapayapaan ay kasingkahulugan ng katahimikan.  Kaya siguro para sa iba ang sementeryo ang lugar na kung saan ay may tunay na kapayapaan.  "Rest in peace!"  ang makikita natin sa maraming lapida ng mga yumao.  Parang sinasabi sa ating mapayapa na sila sapagkat nakahimlay na sila sa katahimikan. Ito ba ang kahulugan ng tunay na kapayapaan?  Tandaan natin na KAPAYAPAAN ang biyaya ng muling pagkabuhay ni Kristo!  Bago niya lisanin ang kanyang mga alagad ay ito ang ibinilin Niya sa kanila: "Kapayapaan ang iniiwan ko sa inyo.  Ang aking kapayapaan ang ibinibigay ko sa inyo; hindi ito katulad ng ibinibigay ng sanlibutan."  Sa mundo, ang kapayapaan ay kapag walang gulo, walang ingay, walang alitan. Kaya nga't kahit ang dahas ay maaring gamitin para lamang mapanatili ito.  Ngunit para sa ating mga Kristiyano, ang kapayapaan ay higit pa sa kawalan ng ingay o gulo.  Ang tunay na kapayapaan ay regalo na maari lamang magmula sa Diyos.  Kaya nga ang kapayapaan ay  "kaganapan ng buhay" na kung saan ay nakararanas ang isang tao ng kapanatagan sa kanyang sarili.  Kaya nga huwag tayong umasa na makakamit natin ang kapayapaan sa pamamagitan ng isang tao lamang.  Madaling mangako, ngunit kung paano at ano ang kahihinatnan nito ay hindi natin napag-iisipan.  Nangangahulugan ito ng maayos na pakikitungo sa apat na aspeto ng ating buhay.  Sa mga Hudyo ang salitang SHALOM, na ang ibig sabihin ay "kapayapaan"  ay nangangahulugan ng mabuting relasyon sa Diyos, sa kapwa, sa ating sarili, at sa kalikasan o kapaligiran.  Ganito rin ang kaganapan ng kapayapaan na dulot ng Muling Pagkabuhay ni Jesus.  Una ay ang manatili sa pag-ibig ng Diyos. Ang sabi ni Jesus sa ating Ebanghelyo:  “Ang umiibig sa akin ay tutupad ng aking salita; iibigin siya ng aking Ama, at kami’y sasakanya at mananahan sa kanya."  Katulad ng sinabi ko noong nakaraan na sa pagpili ng kandidato ay ang pagiging "Maka-Diyos".   Pangalawa ay ang ibigin ang ating kapwa tulad ng pag-ibig Niya sa atin. Muli ang isang kandidato ay dapat na maka-tao na may paggalang sa karapatan ng iba at hindi pinagsasamantalahan ang kahinaan ng mga mahihirap at api.  Pangatlo ay ang tamang pagmamahal sa sarili na may paggalang.  Kaya hindi siya gagawa ng mga bagay na makasisira sa kanyang pagiging tao.  Ang kandidato ay may tamang pagmamahal sa kanyang sarili. At pang-apat ay ang pagiging maka-bayan na makikita kung paano siya magmalasakit sa ating kapaligiran at lipunang ating ginagalawan.  Sa taong ito ng  AWA ay pagsumikapan nating kamtin ang tunay na kapayapaan.  Magtiwala tayo na pasasaan ba't makakamit din natin ito kung buo nating ipagkakatiwala ang ating buhay kay Kristo at hindi sa sanlibutang huwad na kapayapaan ang ibinibigay.  Ipagdasal natin ang darating na halalan na sana ay pagharian ng tunay na kapayapaang nagmumula sa Diyos na dulot ng Muling Pagkabuhay ni Kristo Jesus! 'Wag tayong mawalan ng pag-asa! Hindi kung sa sinumang tao nakasalalay ang ating "huling baraha" upang makamit ang matiwasay na pamumuhay.  Umasa tayo kay Jesus. Tulad ng nabasa ko sa isang FB post: I am a Filipino and my country's hope is Jesus!  

PAGBABAGO: Reflection for 5th Sunday of Easter Year C - April 24, 2016 - JUBILEE YEAR OF MERCY and YEAR OF THE EUCHARIST AND FAMILY

Isang bakbakan ang natunghayan natin kagabi (sa mga nanonood ng pay review o nagsubscribed sa abs-cbn tv plus).  Mamaya isang kakaibang bakbakan naman ang ating matutunghayan.  Sana panoorin natin nang sa gayon ay magkarron tayo ng tamang batayan sa pagpili ng ating kandidato. Hindi lang yung nadadala tayo ng bugso ng damdamin dahil galit tayo sa kapalpakan ng gobyerno o kaya naman ay naniniwala tayo sa mga surveys ng SWS o Pulse Asia.  Manood tayo nang sa gayon ay magkaroon tayo ng sariling paninindigan at para sa isang MATALINONG PAGBOTO.  Ang sabi nga ng mga kapamilya, gawin natin ang ating pagboto upang "Ipanalo ang pamilyang Pilipino", at ang paalala naman ng mga kapuso na sa pagpili ng mga kandidato ay  "Dapat tama!"  Makinig tayo ng mabuti at maging mapanuri.  Pakinggan natin ng mabuti ang boses ng pagbabago na hinahayag ng kanilang mga plataporma.  Ngunit anung uring pagbabago?  Lahat naman tayo ay nangangarap nito. Sawang-sawa na tayo sa korupsiyon, sa pangako ng mga trapo na hindi naman natutupad, sa mga platapormang di naman makatotohanan... Anung uring pagbabago ang nais natin?  Anung pagbabago ang nais nating mga Kristiyano?  Sa ikalawang pagbasa, sa Aklat ng Pahayag ay binibigay sa atin ang isang bagong panahon na punong-puno ng pag-asa: "Ngayon binabago ko ang lahat ng bagay!" (Pahayag 21:5)  Isang bagong mundo ang inaalok sa atin na kung saan ay pinaghaharian ito ng pagmamahal at katarungan. Hindi ba't ito ang inaasam-asam natin?  Mundong mapayapa, maunlad, maayos at tahimik.  Nais nating baguhin ang lipunang ginagalawan natin ngayon upang matutunan lamang na ang ang pagbabago pala ay dapat magmula muna sa ating mga sarili.  Sabi nga ng isang post sa Facebook:  "I am a Filipino and real change begins with me.... not the President you are a fan of!"  Ibig sabihin hindi ang presidenteng ating iniidolo ang magsisimula ng pagbabago sa ating lipunan.  Marami kasi sa atin ay nabubuhay sa idol complex.  Gusto natin ang lider na na nagpapatupad ng disiplina pero ayaw naman nating madisiplina!  Tingnan mo ang sarili mo baka ikaw ang tipong nagkakalat ng basura kahit saan, tumatawid kahit saan, lumalabag sa mga batas trapiko, dumudura o umiihi kung saan-saan,  naninigarilyo sa mga lugar na bawal, nanunuhol sa mga pulis... haaay... gusto ng disipina pero wala namang disiplina na sarili.  Kahit sinong Batman o Superman pa ang gawin mong presidente ng Pilipinas... walang pagbabagong magaganap. Ang sabi nga ni Hen. Luna: "Mga kapatid, mayroon tayong mas malaking kaaway kaysa mga Amerikano. Ang ating mga sarili!"  Kaya nga ang pagbabago ay dapat magsimula muna sa ating lahat ng sa gayon ay maging tama ang pagpili natin ng mga kandidato.  Matutulungan tayo ng ating Simbahan sa pagpili sa pamamagitan ng tatlong simpleng pamantayan. Una, pagiging MAKA-DIYOS. Ang kandidato mo ba ay may takot sa Diyos? Mabuti ba siyang anak ng Simbahan? Iginagalang n'ya ba ang mga namumuno sa Simbahan? Sumusunod ba s'ya sa 10 Utos ng Diyos?  Ikalawa, ang pagiging MAKA-TAO. Siya ba ay may paggalang sa karapatang pangtao? Marahas ba ang kanyang pamamaraan tulad ng pagpatay?  Siya ba ay maka-pamilya, maka-mahirap, at maka-kalikasan?  Ikatlo,  MAKA-BAYAN.  Siya ba ay hindi kurakot? Magnanakaw? Nagpayaman ba siya gamit ang pera ng bayan?  Mga kapatid, maging mapanuri sana tayo.  Ngunit hindi lang mapanuri; dapat tayo rin ay magdasal.  Tandaan natin na ang pagbabago ay biyaya ng Diyos. Siya ang kikilos sa isang tunay na pagbabago.  Sa unang pagbasa, nakita natin na ang mga unang Kristiyano ay nag-aalay ng panalangin at sakripiso bago pumili ng kanilang mga pinuno.  Tayo rin dapat ay magdasal upang ang ating ihahalal ay maging mapagmahal, may malasakit, may paggalang, may pagpapakumbaba sa kanyang pamumuno.  Isang pinuno na nahubog sa puso ni Jesus na ating Mabuting Pastol.

LEADERSHIP BY EXAMPLE : Reflection for 4th Sunday of Easter Year C - April 17, 2016 - JUBILEE YEAR OF MERCY

Ang ika-apat na Linggo ng Muling Pagkabuhay ay laging inilalaan ng Simbahan upang ipagdasal ang pagpapalaganap sa bokasyon ng pagpapari at pagiging relihiyoso (madre at lay brother). Ang ebanghelyo ay parating patungkol sa 
Mabuting Pastol upang paalalahanan tayo ng masidhing pangangailangan ng Simbahan ng mabubuting pastol na naayon sa halimbawa ni Jesus, ang ating Butihing Pastol.  Siya ang Mabuting Pastol na talagang may malasakit para sa kanyang mga tupa.  Ngunit hindi lang naman nalilimita sa mga "taong simbahan" ang pagiging Mabuting Pastol.  Sa katunayan, ang mga taong namumuno at nangangalaga sa atin ay maituturing na "mabuting pastol".  Napapanahon at akmang-akma ang pagdiriwang natin ngayon upang pagnilayan ang mga katangian ng mga taong naghahangad na maging "pastol" ng ating lipunan.  Marahil hanggang ngayon ay nag-iisip pa rin tayo kung sino ba ang ating ihahalal sa pamumuno.  Maraming katangian tayong maaring pagbatayan, ngunit sa aking palagay, bilang mga Kristiyano, ay hindi maaring maisantabi ang pamatayang inihayag mismo ni Jesukristo, ang ating tunay na Mabuting Pastol.  "Sa isang pagtitipon ay pinarangalan ang matandang pari ng isang parokya dahil sa katapatan niya sa pagilingkod ng limampung taon sa kanilang bayan.  Binigyan sya ng pagkakataong makapagsalita at magpahayag ng kanyang saloobin.  Magiliw niyang isinalaysay ang kanyang karanasan sa parokya:  "Alam ninyo mga kapatid, noong unang araw na maitalaga ako dito bilang kura paroko ninyo ay may nagkumpisal agad sa akin. Siya raw ay isang lalaking babaero, nagtaksil sa kanyang asawa, mapagsamantala, mabisyo, sugarol at magnanakaw.  Napakasama niyang tao ngunit natuwa ako sa pag-amin niya sa kanyang mga kasalanan." Sabay dating ng Mayor na nahuli sa programa at hingal na hingal na lumapit sa entablado upang umepal.  Hinawakan niya ang mikropono at buong pagmamalaking sinabi: "Mga kapatid ko kay Kristo, ako ay lubos na nagpapasalamat at nabiyayaan tayo ng isang mabuting pari sa ating lugar. Sariwa pa sa aking ala-ala na noong bago pa siyang talaga dito bilang kura-paroko ay ako agad ang unang nagkumpisal sa kanya..."  Patay! Buking si Mayor!  Ano nga bang mga katangian ang nais nating makita sa ating mga pinuno bilang mabuting pastol?  Sa ating Ebanghelyo ay makikita natin ang larawan ni Jesus bilang isang Mabuting Pastol.  Siya ang mabuting pastol na kilala ng kanyang mga tupa, nakikinig sa kanya at sumusunod sapagkat alam nilang handa siyang mag-alay ng kanyang buhay para sa kanila upang hindi sila mailagay sa kapahamakan.  Dito ay makikita natin ang magandang katangian ng isang nagnanais "magpastol sa kawan":  katapatan sa paglilingkod, may malasakit at kapakumbabaan, may takot sa Diyos at tumutupad sa Kanyang utos.  Marami na tayong nakitang lider na matatalino, bihasa sa sistema ng pamumuno, makarisma sa masa.  Marami na rin ang nagbitaw ng magagandang pangako, plataporma at programa kung sakaling sila ay maihahalal. Ngunit sa aking palagay ay walang saysay ang kagalingan niyang ipinagyayabang kung hindi naman siya kinakikitaan ng mabuting halimbawa sa uri ng kanyang pagkatao at pamumuhay.  "Leadership by example" ang nais nating makita sa isang lider at bilang isang kristiyano ang "example" o halimbawa ng Mabuting Pastol ang dapat makita sa kanya.  Kaya nga hindi dapat natin pipiliin ang mga taong kwestiyonable ang pamumuhay: babaero, sugarol, lasinggero, palamura, hindi gumagalang sa karapatang pantao, magnanakaw, kurap!  Bakit? Sapagkat, ipapahamak lamang nila ang kanilang mga tupa!  Anung halimbawa ang maibibigay nila sa inyong mga anak?  Pagnanakaw? Pagmumura? Pambabae? Karahasan?  Tandaan natin na sa mata ng bata, ang mga gawaing masama kapag ginagawa ng matanda, ay nagiging tama!  Kung minsan nakakalungkot isipin na tanggap na ng marami sa atin ang mga masamang pag-uugaling ito.  Kaya nga't kung meron mang dapat na unang magbago ay walang iba kundi ang ating sariling pag-isiip.  Makakapili tayo ng tamang mga pinuno kung isasapuso din natin ang mga katangian ni Jesus bilang Mabuting Pastol.  Isapuso natin ang pagiging tapat sa paglikingkod. Tanggalin natin ang pag-iisip ng masama at panlalamang sa kapwa. Huwag tayong magnanakaw.  Iwasan nating magmura.  Iwasan ang karahasan.  Igalang ang karapatan ng bawat isa. Magpakita tayo ng awa at malasakit sa ating kapwa. Tandaan natin na maipapakita lamang natin sa iba kung ano ang mayroon tayo sa ating sarili.  Ang pagiging mabuting pastol ay dapat magsimula sa atin kung nais nating maibahagi ang pagiging mabuting pastol sa iba.  Tayong lahat ay MABUTING PASTOL! 

MOVE ON: Reflection for 3rd Sunday in Ordinary Time Year C - April 10, 2016 - Jubilee Year of Mercy

Nauuso ngayon ang mga "hugot lines" kung tawagin.  Katulad ng mga "pick-up lines" na sumikat nitong nakaraang mga taon, ang mga banat na "may hugot"  ay nakakatuwang pakinggan sapagkat nakakarelate sila sa maraming katotohanan ng ating buhay.  Halimbawa, sa isang jeep habang naghihintay na makapuno ng pasahero ay biglang may huhugot na: "Puno na nga sa jeep nagpapasakay pa, parang sa love may syota na nga, lumalandi pa!" Ngunit natutuwa ako sa mga taong nahihirapang mag-move on.  Heto ang ilang halimbawa ng kanilang mga hugot: "Ang daling matulog, ang hirap bumangon. Ang daling mahulog, ang hirap magmove-on!" "Ang pagmomove-on ay parang estudyante na gumigising sa umaga.  Mahirap pero kailangan!"  "Paano magmove-on? Simple lang... Iwanan ang katangahan. Irampa ang kagandahan!"  Ngunit ganoon ba talaga kadali ang magmove-on?  Sa ating Ebanghelyo, ay narinig natin ang mga algad na hirap magmove-on pagkatapos ng pagkamatay ni Jesus.  Si Jesus kasi ang inaasahan nilang magpapalaya sa kanila sa kamay ng mga mananakop na Romano.  Siya ang kinikilala nilang Mesiyas, ang hinirang na tagapagligtas, ang pag-asa ng kanilang "bayan".  Ngunit lahat ng ito ay gumuho ng matunghayan nila ang paghihirap at kamatayan ni Jesus sa krus.  Kaya wala ng saysay na magpatuloy pa.  Sa katunayan ay nagdesisyo silang ituloy ang kanilang normal na buhay... ang pangingisda. Dito nagpakita si Hesus sa kanila at muling pinukaw ang kanilang natutulog na pananampalataya! Nang maibulalas ni Juan na "Ang Panginoon iyon!" ay agad-agad na lumusong si Pedro at nilapitan si Jesus.  Hindi makapaniwala ang mga alagad na kapiling nila si Jesus at nakisalo sa kanila.  At dito nga nangyari ang pagtatanong ni Jesus kay Pedro:  “Simon, anak ni Juan, iniibig mo ba ako?” Tatlong beses tinanong ni Jesus si Pedro kung mahal siya nito. Lubhang nasaktan si Pedro sa ikatlong pagtatanong ni Jesus.  Dito makikita nating may "hugot" ang mga katanungang binitawan ng Panginoon kay Pedro. Marahil ay bumalik sa ala-ala ni Pedro kung paano niyang maikatlong ulit na itinatwa ang kanyang Panginoon! Ngunit sa kabila ng karupukan ni Pedro ay nakita ni Jesus ang isang "bato"... matatag, di matitinag, lubos ang katapatan! Kaya nga ibinigay sa kanya ni Jesus ang pamamahala sa kanyang mga "tupa".  Kaya nga ang sagot ni Pedro sa katanungan ni Jesus ay nagtataglay din ng malalim na pinanghuhugutan: “Opo, Panginoon, nalalaman ninyong iniibig ko kayo.”   May Pedro rin sa bawat isa sa atin. Madaling magkamali, mahina at kung minsan pa nga ay paulit-ulit sa ating kamalian. Ngunit ang Diyos ay naniniwala na mayroon din tayong katatagan, na kaya rin nating maging tapat at umahon sa ating pagkakadapa! Naniniwala ang Diyos na kaya rin nating bumalik at itama ang ating pagkakamali.  Humugot tayo mula sa malaking pagmamahal ng Diyos sa atin. Huwag tayong mawalan ng pag-asa lalo na ngayong Taon ng Awa o Jubilee Year of Mercy.   Ang Diyos ay hindi nakakalimot sa atin.  Patuloy niyang pinadadaloy ang Kanyang awa at pagmamalasakit lalo na sa mga taong mahihina at makasalanan. Kaya nga ang panawagan din ng ating Santo Papa ay maging mas mahabaging Simbahan tayo sa mga taong naisasantabi ng ating kultura at lipunan.  Mag-move on tayo mula sa pagiging self-righteous at mapanghusgang Kristiyano tungo sa pagiging mapagpatawad at mapang-unawang kasapi ng "Katawan ni Kristo."  Ang hugot ng isang Kristiyano ay "ang tunay na Kristiyanong nagmamahal ay parang tapat na estudyanteng nag-eexam.  Kahit nahihirapan na, hindi pa rin tumitingin sa iba!"  Sa kabila ng maraming paghihirap sa ating buhay, huwag sanang mawala ang ating pagtingin kay Kristo.  Siya na larawan ng pagmamahal at awa ng Diyos ang ating inspirasyon para makapag-move on sa pagiging makasarili at mapagmataas.

AMBASSADOR OF MERCY: Reflection for 2nd Sunday of Easter Year C - April 3, 2016 - DIVINE MERCY SUNDAY & JUBILEE YEAR OF MERCY

Ang ikalawang Linggo ng Muling Pagkabuhay ay laging inilalaan upang ipagdiwang si Jesus bilang HARI NG AWA.  Sa ingles ay tinatawag ang linggong ito na DIVINE MERCY SUNDAY. Nagkataong tayo rin ay nasa pagdiriwang ng Jubilee Year of Mercy na kung saan ay hinihimok tayong maging mahabagin tulad ng Ama... "Merciful like the Father!"  Nakakalungkot na sa kabila ng mga paalalang ito ay nangyari noong mga nakaraang araw ang trahedya sa Kidapawan na kung saan ay ilang magsasakang nagkatipon-tipon upang iparating lamang ang kanilang hiling na mabigyan ng bigas bilang tugon sa matinding taggutom sa kanilang lupain ay sinalubong ng karahasan at nauwi sa pagkasawi ng ilang buhay at pagkaospital ng marami.  Nakalulungkot isipin sapagkat maari namang tugunan ang karaingan ng mga magsasaka ngunit nauwi sa ganitong trahedya.  Hindi natin sinisisi kung sino ang nagsimula ng trahedyang ito ngunit ang ating pinanghihinayangan ay naiwasan sana ang ganitong karahasan kung napaghandaan lamang ng lokal na pamahalaan ang tagtuyot sapagkat noong Disyembre pa lamang ay may paalala na tungkol sa pagdating ng El Nino at ang pinsalang maaring idulot nito.  Ang kawalan ng malasakit ng ilan sa ating mga kababayaan ang nag-uwi sa malagim na trahedyang ito.  Mahirap talagang umunawa kung walang malasakit.  Sa loob ng isang LRT ay may isang binatang nakaupo at harap n'ya lang ay may isang matandang babaeng nakatayo. Nang makita niya ito ay sabay pikit ng mata at nagkunwaring umidlip.  Nang tinanong sya kung bakit siya umidlip ay sinabi n'yang: "Pumikit ako sapagkat sa tuwing nakikita ko ang matanda ay nadudurog ang aking puso! Kaawa-awa naman ang matanda.  Parang nakikita ko ang lola ko sa kanya!"  Ito ba ang ibig sabihin ng pagkaawa?  Ang tunay na pagkaawa ay dapat may kasamang gawa.  Ito ang pinakita nina apostol Pedro at Juan ng pinagaling nila ang mga maysakit.  Alam nilang kasama ng biyaya ng muling pagkabuhay ni Jesus ay ang misyong maging tagapaghatid ng awa at habag ng kanilang Panginoon.  Tandaan natin na takot ang namayani sa mga apostol pagkatapos ng kamatayan ni Jesus.  Ngunit pananampalataya kay Jesus na muling nabuhay ang nagbigay sa kanila ng lakas at pag-asa. Pananampalataya ang hiningi ni Jesus kay Tomas.  Pananampalataya rin ang hinihingi niya sa ating hindi nabibiyayaan na makita siya ng personal.  "Mapalad ang mga naniniwala kahit na hindi nila ako nakikita!"  Ang maging katulad ni Jesus ay dapat sinasalamin ang ang kanyang awa at malasakit.  We are called to be ambassadors of God's mercy and compassion.  Hindi natin kinakailangang pumunta pa ng Kidapawan upang magpakita ng awa at malasakit sa ating kapwa.  Sa ating sariling bakuran at tahanan ay maari nating ibahagi ang awa at malasakit ng Diyos. Ang mga anak ay nararapat magpakita ng pang-unawa sa maraming sakrispisyo at paghihirap na ibinibigay ng kaniang mga magulang.  Ngunit ang mga magulang din ay kinakailangang magpakita ng awa sa kanilang mga anak sa pag-unawa sa kanilang kalagayan na naghahanap ng paggabay, pagkalinga at pagmamahal.  Ibig sabihin, lahat tayo ay maaring magbigay at magpakita ng awa at malasakit sa isa't isa.  Sapat lamang na damhin natin ang AWA ng Diyos, isapuso ang kanyang UNAWA, at isabuhay ang kanyang GAWA.  Sa ganitong paraan ay magiging tagapaghatid tayo ng kanyang AWA at MALASAKIT.

PAG-ASA AT KALIGAYAHAN NG MULING PAGKABUHAY: Reflection for Easter Sunday Year C - March 27, 2016 - JUBILEE YEAR OF MECY

Isang maligayang kapistahan ng Muling Pagkabuhay ni Kristo sa inyong lahat!  Ito ang pista ng lahat ng mga kapistahan!  Ito ang pinakadakila sa lahat ng pagdiriwang.  Sa katunayan ay mas higit pa ito sa kadakilaan sa Pasko ng Pagsilang ng Panginoon.  Dakila sapagkat ipinagdiriwang natin ngayon ang Muling Pagkabuhay ni Kristo!  Dahil dito ang araw ng Linggo ay naging araw ng Panginoo para sa atin.  Hindi tayo katulad ng mga Hudyo na ang araw ng kanilang pagsamba at pamamahinga ay sa ikapitong araw o araw ng Sabbath.  Para sa ating mga Kristiyano, ang unang araw ang ating ipinagdiriwang sapagkat ito ang araw na kung saan ay muling nabuhay si Kristo.  Ang katotohanan ng muling pagkabuhay ang ating sinasampalatayanan.  Hindi ito isang guni-guni lamang o kathang isip ng mga alagad.  Sa katunayan ay narinig natin ngayon sa ating Ebanghelyo ang pag-aalinlangan ng mga alagad ng matagpuang wala ang katawan ni Jesus sa libingan.  Si Maria Magdalena na pumunta upang lagyan ng pabango ang katawan ni Jesus ay pinagharian ng pangamba ng makitang wala ang katawan ng kanyang Panginoon.  Ganoon din ang nangyari kay Pedro at Juan na tumakbong patungong libingan ng marinig ang balita mula kay Maria.  Iisa ang kanilang pag-aakala,  ninakaw ang bangkay ni Jesus!  Ngunit ang maayos na magkakatupi ng kanyang kasuotan ay nagbigay palaisipan sa kanila lalo na sa alagad na minamahal ni Jesus.  Sinabi sa ating binasa na bagamat sa una ay naguluhan ang pag-iisip ng alagad na ito, siya ay "sumampalataya!"  Tandaan natin na hindi pa nagpapakita si Jesus sa mga apostol ng mangyari ito.  Pananampalataya ang naghatid kay Juan upang siya ay maniwala na hindi ninakaw ang bangkay.  Tayo ring mga alagd ng Panginoon ay na nagpagpahayagan na ang "Panginoon ay muling mabuhay" ay dapat magpakita ng ganitong pananampalataya.  Hindi sapagkat hindi natin nakikita ay hindi na tayo maniniwala.  May kuwento ng isang propesor ng Pilosopiya  na itinuturo sa kanyang mga alagad na mahalagang makita muna ang isang bagay bago ito paniwalaan.  Tinanong niya ang isa sa kanyang mga estudyante: "Mayroong bang Diyos?"  Sumagot naman ito ng "Opo!"  "Pero nakikita mo ba siya?" tanong ng propesor.  "Hindi po!" tugon ng mag-aaral.  "Kung gayon, ay walang Diyos sapagkat hindi mo siya nakikita!"  Sa bandang ito ay ang estudyante naman ang nagtaas ng kamay at nagtanong sa propesor: "Sir, naniniwala ka ba na may utak ka?"  Sumagot ang propesor: "Oo naman!"  Nagtanong muli ang estudyante: "Nakikita mo ba ang utak mo sir?"  Mahinang sumagot ang propesor ng "hindi".  Humarap ang estudyante sa kanyang mga kapwa estudyante:  "Mga minamahal kong kaklase, umuwi na tayo. Wag tayon maniwala sa sinasabi ni sir... wala siyang utak!"  Ang pananampalataya sa muling pagkabuhay ang nagbibigay kahulugan sa ating pananampalatayang Kristiyano.  Balewala ang ating pagdarasal at pagsisimba kung hindi naman tayo naniniwala na si Jesus ay muling nabuhay.  At balewala rin ang ating pananampalataya kung hindi naman ito nakikita sa ating buhay!  Paano ba natin ipinpakita ang epekto ng muling pagkabuhay ni Jesus?  Ang isang Kristiyanong sumasampalataya na si Jesus ay muling nabuhay ay punong-puno ng pag-asa at kasiyahan.  May mga sandali sa ating buhay na nakakaranas tayo ng paghihirap.  Paghihirap na dala marahil ng ating mga suliranin sa buhay.  Paghihirap na bunga marahil ng pagsubok, karahasan, at kasamaan sa ating paligid.  Dito inaasahan ipinapakita ng isang Kristiyano na siya ay anak ng kaliwanagan sa matapang niyang pagharap at paglaban sa mga ito.  Pinapanatili niyang buhay ang ilaw ng pag-asa sa kanyang puso na hindi siya nag-iisa sapagkat ang Diyos ay buhay at hindi siya pababayaan.  Sa kabila ng sakit na dulot ng mga ito ay nag-uumapaw ang kaligayahan sa kanyang puso at nagpapasalamat siya sa Diyos sa mga pagkakataong sinusubukan ang kanyang pananalig.  Nakapagbibigay ng inspirasyon ang mga taong kayang ngitian at tawanan ang mga problemang kanilang pinagdaraanan.  Nakapagpapalalim ng pananampalataya ang mga taong matiyagang bumabangon sa kanilang pagkadapa dala ng kanilang kahinaan a kamalian.  Ngayong Taon ng Awa ay unawain natin at sundin ang kalooban ng Panginoon sa maraming pagsubok na kinakaharap natin sa ating buhay.  Ang muling pagkabuhay ni Jesus ay magbigay lakas nawa sa atin upang mapagtagumapayan natin ang mga pagsubok na ito.  Tandaan natin ang pananalita ni San Pablo na "kung kasama natin sa paghihirap si Kristo, makakaasa tayo na kasama rin niya tayo sa kanyang muling pagkabuhay!"

WHAT IS GOOD IN GOOD FRIDAY? (Reposted) : Reflection for Good Friday - March 25, 2016 - Jubilee Year of Mercy - Year of the Eucharist & Family

Ang tawag sa araw na ito ay "Good Friday". Bakit nga ba "good" at hindi "holy" ang tawag natin dito? Ang ibang mga araw ng Holy Week ay tinatawag nating "Holy Monday, Holy Tuesday, Holy Wednesday, Holy Thursday... oppps! Wag kang magkakamali, ang susunod ay... Good Friday! Ano ba ang mabuti sa araw na ito at pinalitan natin ng "good" ang "holy?" Tatlong dahilan: una, "Good" sapagkat sa araw na ito ay ipinahahayag sa atin ang WALANG KAPANTAY NA KABUTIHAN ng Diyos, ang Diyos na nag-alay ng kanyang buhay upang tayo ay maligtas. "God is good all the time... and all the time God is good!" Kahit na sa mga sandaling lugmok tayo sa kahirapan, baon tayo sa problema, at humaharap sa maraming pagsubok SA BUHAY, ang Diyos ay nanatili pa ring MABUTI sa atin! Sapat lang na tingnan natin si Jesus sa krus at mauunawaan natin na kung ang Diyos mismo ay dumanas ng paghihirap ay ako pa kaya na isang walang kuwentang alagad ang aangal sa mga ito? Ikalawa, "Good" sapagkat sa araw na ito ay nanaig ang KABUTIHAN sa kasamaan! Sa mata ng tao ay kabiguan ang nangyari kay Jesus ngunit hindi sa Diyos. Ang kanyang kamatayan ay isang tagumpay! Tagumpay sapagkat ang kanyang dugo ang pinantubos niya sa ating mga kasalanan. Tao ang nagkasala ngunit Diyos ang nagbayad-puri. May KABUTIHAN pa bang papantay dito? At huli sa lahat, "Good" sapagkat tayo ay nais niyang MAGPAKABUTI at gumawa ng MABUTI sa ating kapwa. Magkakaroon lamang ng saysay ang kanyang kamatayan kung maipakikita natin na kaya nating tularan ang kanyang KABUTIHAN. Maging mapagpatawad tayo, maunawain, maalalahanin at mapakawanggawa sa ating kapwa. Kung paano Siyang nag-alay ng sarili para sa atin dapat tayo rin ay handang mag-alay ng ating sarili sa iba. Kaya ipakita nating tunay ngang "GOOD" ang araw na ito. Ngayong Taon ng Pananampalataya sikapin mong magpakabuti!  Magpakabuti ka hindi lang ngayong Good Friday ngunit sa bawat sandali ng iyong buhay!

EUKARISTIYA AT PAGPAPARI (Reposted) : Reflection for HOLY THURSDAY - March 24, 2016 - JUBILEE YEAR OF MERCY - YEAR OF THE EUCHARIST & FAMILY

Bata pa lang ako ay tinuruan na akong maghugas ng kamay ng aking magulang bago kumain. Tinuruan akong sabunin ang aking mga kamay, sa palad, sa pagitan ng mga daliri, paikut-ikutin pa... (parang commercial lang ng Safeguard...hehe) Pero di ata ako tinuruan na maghugas ng paa bago kumain! Parang weird yun! ... Bago ganapin ni Hesus ang "huling hapunan" ay iniutos ito ni Hesus sa kanyang mga alagad! Pero merong pang mas weirdo... si Jesus na kinikilala nilang Panginoon at Guro ang naghugas sa paa ng kanyang mga alagad. Haller...! Si Jesus ang bigboss nila no? Bakit siya ang naghugas? May nais paratingin sa atin ang Panginoon... nais mong maging lider?... matuto kang maglingkod! Nais mong maging dakila?... Matuto kang magpakumbaba! Napakaganda na ibinigay ito ni Hesus sa kontexto ng Eukaristiya... Ano ba ang Eukaristiya...? Simple lang, tinapay na walang halaga na inialay, binasbasan, pinaghati-hati at ibinigay sa mga alagad... Ngunit tinapay din na naging katawan ni Kristo, pagkain ng ating kaluluwa, at dahilan ng ating kaligtasan! Ang Huwebes Santo ay ang paggunita sa pagtatatag ng Sakramento ng Eukaristiya. Dito inialay at patuloy na iniaalay ni Hesus ang kanyang katawan at dugo upang maging pagkain natin tungo sa ating kaligtasan. Bukas, Biyernes Santo ay gugunitain din natin ang pag-aalay ni Jesus ng kanyang buhay ngunit sa "madugong paraan." Bagamat sa huling hapunan ay walang dugong dumanak sa pag-aalay ni Jesus ng kanyang sarili, kakakikitaan naman natin ito ng magandang aral tungkol sa paglilingkod. Ang tunay na lider ay handang mag-alay ng kanyang buhay sa paglilingkod... tulad ni Hesus! Sa paghuhugas ng paa ng mga alagad at pag-aanyaya sa kanila na gawin din nila ito, "ang maghugasan ng paa", ay sinasabi ni Jesus na ang tunay na pinuno ay nag-aalay ng sarili sa pamamagitan ng paglilingkod. Sa pagtatatag ng Eukaristiya ay itinatag din ni Jesus ang Sakramento ng Pagpapari. Walang Eukaristiya kung walang Kristo. Walang pag-aalay kung wala ang nag-aalay. Ang mga pari ay ang kinatawan ni Kristo. Katulad niya, sila ay mga pinunong lingkod, na nag-aalay ng kanilang buhay sa isang sakripisyong hindi madugo ngunit ganap na pag-aalay sapagkat kinatawan sila ni Jesus. Ipagdasal din natin ang ating kaparian na sana ay mahubog sila sa larawan ni Jesus na pinunong-lingkod!